Datum
15 december 2017

Bruisende brainstorm Aardappelmoeheid

Woensdag 6 december jl. werd op de proefboerderij ’t Kompas te Valthermond een uitgebreide brainstormsessie gehouden over aardappelmoeheid. Vijftig deskundigen met diverse achtergrond deelden met elkaar ideeën over de zich aandienende problematiek met virulentere AM populaties en verkenden mogelijke oplossingen. De stuurgroep Plan van Aanpak AM heeft dit initiatief genomen, en dat bleek op het juiste moment te gebeuren. Op de dag nauwkeurig werd 40 jaar eerder een premie uitgereikt te Stadskanaal als waardering voor aardappelkweker Panman voor het eerste AM resistente aardappelras Panstar.
 


Stuurgroepsvoorzitter Dirk Jan Beuling refereerde aan die gebeurtenis tijdens zijn inleidende woorden. Direct daarop volgend in de eerste bruisende brainstormsessie werd bovendien duidelijk, dat de timing van de bijeenkomst ten opzichte van de recente ontwikkelingen, goed was. Het probleem is weliswaar tot op zekere hoogte urgent van aart, maar het kalf is nog niet verdronken in de spreekwoordelijke put. Het is zaak om die put goed te identificeren en alert te zijn en maatregelen te treffen, die voorkomen dat het kalf alsnog in die put terecht komt. Bewustwording en passende preventie vertraagt de verspreiding en geeft tijdwinst.

Tijd is van belang om de duurzame oplossingen in de vorm van nieuwe resistente rassen te kunnen ontwikkelen. Aanwezige kwekers zijn optimistisch dat er al over een vijftal jaren een nieuw resistent ‘medicijn-ras’ beschikbaar zal zijn. De wetenschap in Wageningen heeft de resistenties scherp in beeld en kan kwekers ondersteunen met kennis om stappen te zetten. Moderne technieken maken het mogelijk dat kwekerswerk veel efficiënter uit te rollen dan in de tijd van de ontwikkeling van het eerste AM resistente aardappelras. Toch blijft ook in deze moderne tijd zo’n ontwikkelingstraject tijdrovend en geduld is ook nu geboden.

Het perspectief op nieuwe resistenties is er, en tijdens de bruisende brainstormsessies in de diverse workshops werden bovendien bruikbare praktische maatregelen geïdentificeerd, die helpen de vereiste tijd, die voor de ontwikkeling nodig is, te overbruggen. De deskundige specialisten wezen er bovendien op dat het zaak blijft om te investeren in de ontwikkeling van nieuwe deskundigen. Een carrièrelang die deskundigheid ontwikkelen blijkt lastig en (soms tijdelijk) van onderschatte waarde. Toch is het van belang daar aandacht voor te houden, ook als goede resistenties het specialisme tijdelijk minder actueel lijken te maken.

Ook wat dat betreft de fytosanitaire autoriteit was de timing van de AM brainstormsessie goed. Voor de NVWA is het soms op ‘eieren lopen’ en wil men de geit en de kool sparen. Ons land heeft ontegenzeglijk een groot economisch exportbelang bij de pootgoedsector. Het is een dilemma om de goede balans te vinden tussen handhaven en maatregelen treffen om het quarantaineorganisme te bestrijden en ruimte te creëren voor het bedrijfsleven om zelfstandig binnen de kaders van de fytosanitaire-regelingen de ontwikkeling te beheersen. Een open dialoog tussen overheid en bedrijfsleven is daarvoor het fundament.

Het bruiste de hele dag door. Even na de lunch kregen sommigen last van een kleine dip, maar dag-moderator Bert Alkemade wist op vakkundige wijze de intensieve uitwisselingen vorm te geven. Dat resulteert in een gedeelde onderkenning van het probleem, een pakket maatregelen die kan bijdragen om het hoofd te bieden aan het probleem, en toezeggingen  van de aanwezigen om op deelterreinen actie te willen ondernemen. Woensdag 6 december is een bruisend vertrekpunt geworden voor hernieuwde samenwerking aan een gezamenlijk probleem: AM. Dat is grote winst en helpt de aardappelteelt in heel ons land.


Jeroen Kloos, 8 december 2017
Senior adviseur Akkerbouw LTO Nederland