Datum
23 april 2018

Crops for farmachemicals - InnovatieVeenkoloniën

Uit literatuuronderzoek blijkt dat aubergines veel verschillende soorten glyco-alkaloïden maken, die qua chemische structuur, een sterke verwantschap vertonen met steroïden. Projectleider Jan van Ee werkt samen met studenten van onze kenniswerkplaats (Terra MBO Emmen & Van Hall Larenstein) en telers aan het experimentele project 'crops for farmachemicals'. 


Industrieel worden hoogwaardige farmaceutica zoals o.a. steroïdehormonen   geproduceerd middels vaak ingewikkelde  chemische syntheseroutes, die zich kenmerken door veel bijproducten en lage rendementen, waardoor zeer kostbare concentratie- en zuiveringsstappen nodig zijn. Behalve de hoge kosten, is een tweede nadeel van chemische synthese dat de uitkomsten beperkt zijn tot hetgeen de [bekende] chemie toelaat, d.w.z. dat alleen die steroïden [derivaten] kunnen worden gefabriceerd, waarvan in het laboratorium is vastgesteld dat zij ook daadwerkelijk kunnen worden gemaakt, [ook al zou men liever nog anderen willen hebben]. Een derde nadelig aspect van chemische synthese is, dat deze route bepaald niet “groen” is, vanwege de vaak milieuschadelijke bijproducten.

Een alternatief voor de chemische route zou kunnen liggen in een biologische route, waarbij de uitgangsgedachte is dat bepaalde planten wellicht steroïden [of grondstoffen daarvoor] kunnen maken en dat er plantenonderdelen [stengels/blad/vrucht], groeicondities [temperatuur, bevochtiging, belichting] en leeftijden [jong, rijp, oud] zijn, waarbij bepaalde steroïden wel, en anderen niet worden gemaakt. Uit een literatuuranalyse blijkt dat m.n. de aubergine een geschikte plant zou kunnen zijn, omdat aubergines veel verschillende glyco-alkaloïden maken, die qua chemische structuur, sterke verwantschappen vertonen met steroïden.

Om dit experimenteel te onderzoeken is het project ”Crops for farmachemicals” in uitvoering, waarbij studenten van het Terra Mbo te Emmen in een kas, aubergine planten kweken, die op een bepaalde leeftijd [6 weken, 12 weken, 18 weken etc] zullen worden geoogd. Op elk oogsttijdstip worden stengels en bladeren gescheiden en apart ingevroren. Aan het eind van de kweekperiode [dec 2018] zullen alle monsters worden ontdooid en worden geanalyseerd op glyco-alkaloïdeninhoud [gehalte en samenstelling], door studenten van de Hogeschool van Hall Larenstein te Leeuwarden, die daarvoor een geschikte methode zullen ontwikkelen. Ter controle zullen ook aubergine monsters, uit een volledig geconditioneerde kas worden meegenomen.

Op basis van de resultaten zal worden bepaald of, en onder welke condities [groei/leeftijd/plantonderdeel], aubergines geschikte glyco-alkaloïden maken, die als steroïden werkzaam zouden kunnen zijn. In een volgtraject zullen, onder de vastgestelde condities, op grotere schaal aubergines worden gekweekt en glyco-alkaloïden worden geëxtraheerd, voor experimentele toetsing op steroïden activiteit.

Project partners:

Terra MBO - Emmen, Hogeschool van Hall Larenstein - Leeuwarden, Huseyin Kumcu Aubergine teelt – Klazienaveen, Beekenkamp Group Aubergine teelt - Maasdijk,  van Onselen Aubergine teelt –’s-Gravenzande

Geïnteresseerde markt partijen:
Syncom BV Farmachemie - Groningen, Ofichem Farmaceuticals - Ter Apel

Projectmanagement; Dr. Jan H. van Ee - Gieten

Financial support: Innovatieveenkoloniën - Valthermond